Doping Hafıza: "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Türkiye'nin Eğitimde Geleceğe Attığı Büyük Adım"

2026/2027 eğitim-öğretim yılı öncesinde bir araya gelen Doping Hafıza Bilim Kurulu ve Yönetim Kurulu, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli müfredatını kapsamlı bir şekilde değerlendirdi. Toplantı sonrası Doping Hafıza Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdür Yardımcısı Arif Karakuş açıklamada bulundu.

Karakuş, Doping Hafıza olarak yalnızca Türkiye'deki eğitim sistemini takip etmediklerini, dünyanın farklı ülkelerindeki eğitim yaklaşımlarını, teknolojilerini, yapay zekâ uygulamalarını, öğrenme bilimindeki gelişmeleri ve geleceğin becerilerini sürekli incelediklerini belirtti. 20 ülkede tecrübesi olan bir eğitim teknolojileri şirketi olarak yüz binlerce çocukla muhatap olduklarını vurgulayan Karakuş, güçlü teknoloji ve mühendislik kadrolarını; akademisyenler, eğitimciler ve psikologlardan oluşan geniş danışman ağlarıyla birleştirerek Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ni bu küresel perspektiften değerlendirdiklerini ifade etti.

Karakuş, Dünya Ekonomik Forumu'nun Future of Jobs 2025 araştırmasına atıfta bulunarak, çalışanların bugün kullandığı temel becerilerin yaklaşık yüzde 39'unun 2030'a kadar değişeceğini hatırlattı. Üretici düşünme, dayanıklılık, esneklik, teknoloji okuryazarlığı, merak ve yaşam boyu öğrenmenin geleceğin en önemli becerileri arasında yer alacağının altını çizdi.

Eğitimde Asıl Kırılma: Bilgiyi Kullanabilmek

Karakuş, yeni modelin çocuğa yalnızca "Ne biliyorsun?" diye sormadığını, "Bildiklerinle ne yapabiliyorsun?" diye sorduğunu vurguladı. Yeni sistemin Beceriler Çerçevesinde 20 bütünleşik kavramsal beceri, bunların üzerine karar verme, problem çözme ve eleştirel düşünme olmak üzere 3 üst düzey düşünme becerisi ve öğrencinin merakından üreticiliğine, öz güveninden analitik düşünmesine kadar uzanan 21 farklı eğilim sistematik biçimde ele alındığını aktardı.

Yapay zekânın bilgiye ulaşmayı birkaç saniyeye indirdiği bir dünyada geleceğin çocuğunu yalnızca bilgi depolayarak yetiştiremeyeceklerini belirten Karakuş, artık önemli olanın çocuğun ne kadar bilgi ezberlediğinden çok, karşısına çıkan bilgiyi analiz edip edemediği, doğru ile yanlışı ayırıp ayıramadığı, problem çözüp çözemediği ve yeni bir şey üretip üretemediği olduğunu söyledi.

Küresel Perspektif ve "Erdem-Değer-Eylem" Boyutu

Dünyadaki eğitim sistemlerini karşılaştıran Karakuş; Finlandiya'nın disiplinler arası öğrenmedeki gücüne, Estonya'nın dijital eğitimdeki öncülüğüne, Singapur'un analitik düşünme ve 21. yüzyıl yetkinliklerindeki başarısına, Japonya'nın akademik, ahlaki ve bedensel gelişimi birlikte ele alma geleneğine ve Kanada'nın kavram temelli derin öğrenme yaklaşımına dikkat çekti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bu güçlü yönlerin pek çoğunu tek bir eğitim mimarisinde bir araya getirdiğini belirten Karakuş, Türkiye'nin buna eklediği çok önemli bir boyutun daha olduğunu vurguladı: Erdem-Değer-Eylem. Modelin merkezinde yalnızca yetkin insan değil, "yetkin ve erdemli insan" bulunduğunu; adalet, saygı ve sorumluluğun üç temel çatı değer olarak sistemin merkezine yerleştirildiğini ifade etti.

Karakuş, dönüşümün yalnızca müfredat metninde kalmadığını da vurguladı. MEB'in 2025-2026 izleme çalışmalarında binlerce öğretmen görüşünün analiz edildiğini, beceri temelli soru çalışmalarında binlerce öğrenciyle pilot uygulamalar gerçekleştirildiğini ve sistemin eş zamanlı ölçümler, gözlemler ve geri bildirimle geliştirildiğini aktardı.

Doping Hafıza'nın değerlendirmesini özetleyen Karakuş, doğru uygulandığında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin; Finlandiya'nın disiplinler arası yaklaşımını, Singapur'un analitik düşünme gücünü, Estonya'nın dijital vizyonunu, Japonya'nın bütüncül insan anlayışını ve OECD'nin geleceğin yetkinlikleri yaklaşımını Türkiye'nin kendi kültürü, değerleri ve eğitim geleneğiyle birleştirebilecek güçlü bir mimariye sahip olduğunu söyledi.